Zmieniamy się wraz z potrzebami polskiej onkologii
30 lat istnienia zostało wpisane w historię Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej. Kryje ona jednak pracę wielu pasjonatów, których wysiłek powoli, ale systematycznie podnosi poziom polskiej onkologii.
By, jak mawiał duchowy patron PTOK, prof. Tadeusz Koszarowski, słowo to nie brzmiało w środowisku lekarskim „egzotycznie"...
Na wstępie należy przypomnieć o istotnej działalności Sekcji Chemioterapii w ramach Polskiego Towarzystwa Onkologicznego (PTO), która była podstawą do przyszłego uniezależnienia się od PTO (16.10.1996).
Momentem zwrotnym było utworzenie pierwszej w Polsce Kliniki Chemioterapii w Instytucie Onkologii w Warszawie (kierownik dr n.med.Józef Zborzil).
Cały okres działalności Sekcji Chemioterapii w ramach PTO od 1974 r. do października 1996 r ma bardzo istotne znaczenie dla określenia roli leczenia systemowego chorych na nowotwory przez działalność naukową, szkoleniową (specjalizacja z Chemioterapii nowotworów od 1985 roku). Miały miejsce wspólne organizowanie kongresów, szkoleń takich jak Międzynarodowy Kurs Chemioterapii w Wiśle w dniach 11-15.10.1976 r., czy European School of Oncology (ESO) na temat chłoniaków w maju i sierpniu 1992 roku w Radziejowicach.
Działalność tą kontynuowało Polskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej (PTOK), które powstało w 1996 roku z siedzibą w warszawskim Centrum Onkologii-Instytucie im. Marii Skłodowskiej-Curie. Pomysłodawcą i pierwszym prezesem PTOK był profesor Grzegorz Madej, wówczas kierownik Kliniki Nowotworów Układu Moczowego w Centrum Onkologii-Instytucie. W jego wizji Towarzystwo miało stanowić szerokie forum osób i organizacji, skupionych wokół problematyki nowotworowej. Miało łączyć zarówno lekarzy specjalności onkologicznych oraz innych dziedzin, związanych z opieką nad chorymi na nowotwory oraz pielęgniarki, rehabilitantów i psychologów, jak również organizacje chorych oraz firmy farmaceutyczne. Zdaniem profesora Madeja możliwie najszersza formuła miała szansę zapewnić wszechstronną opiekę chorym na nowotwory.
Już kilka miesięcy po założeniu Towarzystwa, w 1997 roku, zorganizowano pierwszą Konferencję PTOK. Po przedwczesnej śmierci profesora Grzegorza Madeja w 1998 roku, budowę struktury i działalność Towarzystwa jako kolejny prezes PTOK kontynuował w latach 1998-2007 dr Piotr Siedlecki, zastępca dyrektora ds. lecznictwa warszawskiego Centrum Onkologii-Instytutu. W tym czasie PTOK ewoluował, skupiając swą działalność na problematyce naukowo-edukacyjnej. Sferę kontaktów z chorymi oraz działania społeczne i medialne w większości przejęła powstała w 2000 roku Polska Unia Onkologii (PUO), ściśle współpracująca z PTOK. Jako organizacja pożytku publicznego, pod kierunkiem prezesa dr Janusza Medera, aktywnie dba o kontakty z chorymi, organizuje i uczestniczy w licznych akcjach społecznych, dotyczących problematyki nowotworów, prowadzi kursy i warsztaty szkoleniowe, a także współuczestniczy w realizacji Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych.
W 2007 roku prezesem PTOK został wybrany profesor Maciej Krzakowski, kierownik Kliniki Nowotworów Płuca i Klatki Piersiowej oraz konsultant krajowy w zakresie onkologii klinicznej. Kontynuując dotychczasową naukowo-dydaktyczną działalność, Towarzystwo dąży do rozszerzenia aktywnych działań społecznych z włączeniem w nie - obok lekarzy – także innych przedstawicieli personelu medycznego: pielęgniarek onkologicznych, psychoonkologów, rehabilitantów, wolontariuszy. Jednym z pierwszych wyrazów tych działań była reorganizacja strony internetowej PTOK, pomyślanej jako forum wymiany informacji i poglądów wszystkich zainteresowanych sprawnie i skutecznie działającym sektorem onkologicznym w Polsce.
Polskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej i Fundacja „Tam i z powrotem” rozpoczęły w 2014 roku realizację Programu Edukacji Onkologicznej (PEO). Program Edukacji Onkologicznej ma na celu upowszechnianie i propagowanie wiedzy o nowotworach, edukację osób zdrowych i osób z grupy podwyższonego ryzyka, osób chorych na nowotwory, ich rodzin i bliskich, a także wsparcie fachową wiedzą pracowników medycznych oraz wolontariuszy. W ramach akcji wydawniczej prowadzone są dwie serie bezpłatnych poradników, tj.: „Razem zwyciężymy raka” i „Co warto wiedzieć”, których nakłady osiągnęły setki tysięcy sztuk. PTOK pod kierownictwem profesora Piotra Wysockiego - prezesa stowarzyszenia wybranego w roku 2015 kontynuowało te aktywności, a także rozwijało powstawanie aplikacji mobilnych takich jak „Programy Lekowe” czy „Kurier Onkologiczny”.
Komisja ds. Programu Edukacji Onkologicznej, widząc wzrastającą rolę pielęgniarek onkologicznych w procesie opieki nad chorymi na nowotwory, podjęła decyzję o rozpoczęciu działań mających na celu wsparcie edukacyjne tej grupy pracowników medycznych w Polsce. Utworzono Ogólnopolską Akademię Pielęgniarstwa Onkologicznego (APO), której celem jest wspieranie edukacji i rozwoju zawodowego pielęgniarek onkologicznych w całej Polsce. Działania Akademii Pielęgniarstwa Onkologicznego mają charakter ogólnopolski i obejmują swoim zasięgiem wszystkie ośrodki onkologiczne. Tematyka poruszana na warsztatach jest różnorodna, obejmuje swoim zakresem m.in.: zagadnienia dotyczące pielęgniarstwa onkologicznego, współczesnych terapii, dietetyki, rehabilitacji, psychoonkologii, rozwoju osobistego, itp. Od 2017 roku - w ramach corocznego Kongresu Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej
- organizowane są całodzienne, bezpłatne, Sesje Programu Edukacji Onkologicznej i Akademii Pielęgniarstwa Onkologicznego.
Polskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej w ciągu 30 lat swej działalności zorganizowało coroczne kongresy naukowe (zjazdy PTOK) oraz blisko 100 edycji szkół PTOK/CO pod patronatem Polskiej Unii Onkologii.
Są one adresowane do wszystkich lekarzy, będących w trakcie lub w końcowej fazie specjalizacji onkologicznych i pokrewnych, zainteresowanych możliwościami kształcenia ustawicznego, związanego z diagnostyką i leczeniem chorych na nowotwory.
Dodatkowo, pod patronatem wydawanego przez Towarzystwo od 2005 roku dwumiesięcznika "Onkologia w Praktyce Klinicznej", organizowane są konferencje edukacyjne. A w roku 2025 rozpoczęła się organizacja, przy wsparciu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, corocznego spotkanie „Polish Young Oncologist Forum”
Kongresy naukowe z udziałem wybitnych onkologów krajowych i zagranicznych, także we współpracy z renomowanymi towarzystwami międzynarodowymi: ESMO (European Society of Medical Oncology) i ASCO (American Society of Clinical Oncology), są poświęcone różnorodnym zagadnieniom w sferze szeroko pojętej onkologii. Kongres z 2000 roku poświęcony był zagadnieniom nowotworów przewodu pokarmowego, kongres z 2004 roku - postępom i perspektywom rozwoju onkologii klinicznej, natomiast z 2005 roku rozpatrywał mechanizmy genetyczne i immunologiczne w nowotworach litych - nowe leki i nowe podejścia terapeutyczne.
Istniały również specjalne, kongresowe wydania czasopisma Onkologii w Praktyce Klinicznej (w dużym formacie) – kolportowane w trakcie kongresu jako uzupełnienie materiałów zjazdowych dla uczestników tych wydarzeń.
Publikowano w nich m.in. wywiady z czołowymi onkologami.
Towarzystwo kształci także lekarzy poprzez organizację licznych kursów, dotyczących zagadnień objętych programami szkolenia specjalizacyjnego w różnych dziedzinach (w tym kursów obowiązkowych i doskonalących).
Członkowie Towarzystwa aktywnie współpracują z Polską Unią Onkologii i innymi towarzystwami onkologicznymi w kraju i zagranicą. Owocem tej współpracy były między innymi kursy ESMO „Good Clinical Practice Course” 30.08. – 02.09.1999r. oraz kilkudniowa konferencja ESMO EONS „Central Eastern European Educational Symposium” dla 150 lekarzy i pielęgniarek onkologicznych z 13 krajów Europy Środkowo-Wschodniej zorganizowaną w Warszawie w dniach 3-5 marca 2000 roku, a także „ Basic Course in Medical Oncology” które odbył się w Centrum Onkologii-Instytucie w Warszawie w dniach 4-6 września 2003 r. We współpracy z wydawnictwem Via Medica, dzięki licencji otrzymanej od ASCO do polskich wydań Journal of Clinical Oncology, miały miejsce tłumaczenia wybranych pozycji z kolejnych numerów JCO wraz z polskimi komentarzami ekspertów PTOK, co było bardzo pouczającą i ciekawą współpracą ze stroną amerykańską.
Każdego roku organizowany jest konkurs PTOK na najlepszy doktorat, najlepszą publikację w czasopiśmie zagranicznym i najlepszą publikację w czasopiśmie krajowym w dziedzinie onkologii.
