SerwisPolskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej

Oświadczenie w sprawie wpływu promieniowania UV na występowanie nowotworów skóry, w tym czerniaków.

14 października 2020

Warszawa, 09 października 2020 r.

Oświadczenie / Komunikat

Działając w imieniu Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego, Polskiego Towarzystwa Onkologicznego, Polskiego Towarzystwa Chirurgii Onkologicznej, Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej pragniemy przypomnieć, że istnieją rzetelne, niepodważalne dowody naukowe wskazujące na wpływ promieniowania UV na występowanie nowotworów skóry, w tym czerniaków.

Scientific Committee on Health, Environmental and Emerging Risks (SCHEER), instytucja, która na zlecenie Komisji Europejskiej przygotowuje ekspertyzy dotyczące obszarów zdrowia oraz zagrożeń środowiskowych, już w listopadzie 2016 r. opublikowała bazujący na badaniach naukowych raport pt. „Opinia na temat biologicznego wpływu promieniowania ultrafioletowego na zdrowie, ze szczególnym uwzględnieniem łóżek do opalania stosowanych dla celów kosmetycznych” [1]. Z dokumentu wynika, że dla osób, które kiedykolwiek poddały się ekspozycji na promieniowanie UV w solarium, ryzyko zachorowania na czerniaka jest o 20% wyższe niż wśród pozostałych osób. Ryzyko to jest znacznie wyższe w przypadku, gdy pierwsza ekspozycja nastąpiła w młodym wieku. Ponadto, ryzyko zachorowania znacznie rośnie wraz z liczbą sesji opalania w solarium oraz częstotliwością. Ekspertyza ta powołuje się na liczne badanie naukowe prowadzone w na całym świecie w ciągu minionych dwudziestu lat.

Opinie dot. pozytywnego wpływu korzystania z solarium na produkcję witaminy D nie znalazły potwierdzenia w wiarygodnych badaniach naukowych. W wyżej opisywanej ekspertyzie temu zjawisku poświęcony jest jeden z rozdziałów. Owszem, dowiedziono, że promieniowanie UVB rzeczywiście sprzyja produkcji witaminy D, jednak duża dawka promieniowania stosowana w solarium powoduje jednoczesną degradację tej witaminy. Podsumowując, użytkownicy solarium na każdej sesji przyjmują dużo wyższą ilość promieniowania UVB, niż jest to wskazane, a jednocześnie znacznie większe obszary skóry są wystawione na ekspozycję. [2]

Warto zauważyć, iż w Niemczech, które są producentem łóżek solaryjnych i posiadają jeden z największych rynków sztucznej opalenizny, regulacje ograniczające korzystanie z solarium były przedmiotem skargi do Trybunału Konstytucyjnego. Została ona jednak przez Trybunał oddalona z uzasadnieniem, że zakaz wynika z konieczności ochrony zdrowia publicznego. [3]

Obecnie dwa państwa wprowadziły całkowity zakaz korzystania z solariów i handlu tymi urządzeniami – Brazylia oraz Australia, a wiele krajów zdecydowało się na wprowadzenie prawnego ograniczenia korzystania z solariów, w tym najwcześniej Norwegia (1982 r.) i Szwecja (1983 r.), a także kilkanaście państw europejskich (do 2013 r.): Anglia, Austria, Belgia, Finlandia, Francja, Hiszpania, Irlandia, Niemcy, Portugalia, Włochy. W 2017 r. polski Parlament uchwalił ustawę o ochronie zdrowia przed następstwami korzystania z solarium, na mocy której od roku 2018 obowiązuje całkowity zakaz udostępniania solarium osobom poniżej 18. roku życia. Naruszenie przepisów ustawy wiąże się z karą pieniężną.

Prof. dr hab. med. Lidia Rudnicka

Prezes Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego

Dr hab. n. med. Adam Maciejczyk

Prezes Polskiego Towarzystwa Onkologicznego

Dr hab. n. med. Dawid Murawa

Prezes Polskiego Towarzystwa Chirurgii Onkologicznej

Prof. dr hab. med. Piotr Wysocki

Prezes Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej

Prof. dr hab. med. Maciej Krzakowski

Redaktor naczelny OwPK,

Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej

Prof. dr hab. med. Witold Owczarek

Przewodniczący Sekcji Dermatologii Onkologicznej

Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego

Prof. dr hab. med. Piotr Rutkowski

Przewodniczący Akademii Czerniaka,

Sekcji Naukowej Polskiego Towarzystwa Chirurgii Onkologicznej

[1] Opinion on biological effects of ultraviolet radiation relevant to health with particular reference to sunbeds for

cosmetic purposes, Scientific Committee on Health, Environmental and Emerging Risks (SCHEER), European

Union, 17 November 2016; doi:10.2772/

[2] https://ec.europa.eu/health/scientific_committees/scheer/docs/scheer_o_003.pdf, str. 30, dostęp z dnia 09.10.2020

[3] https://medicalxpress.com/news/2012-01-german-court-sunbed-under-18s.html, dostęp z dnia 09.10.2020